در کشور های در حال توسعه ، در مناطق دیم کاری فقر زیاد و هم چنین ضعف شدید خاک زراعی در اثر چرای بی رویه دام ها ، و فرسایش مشاهده می شود. بعلت غالبیت کشت دیم و تلفیق فعالیت های کشاورزی و دامداری در مناطق معتدل و هم چنین نیمه گرمسیری استرالیا ، زراعت دیم همیشه مزیت نسبی خوبی را در تحقیق داشته است. بهر حال تحقیق روی عوامل اصلی موثر بر پایداری تولید دیم در کشورهای در حال توسعه نظیر تنزل ساختاری و فرسایش خاک ، اسیدی شدن خاک ، شوری در مناطق خشک ، تنوع محدود گیاهان زراعی و مقاومت به علفکش ها در حال انجام و مطالعه می باشد.

راهکارهای کلیدی

ایجاد ارقام مقاوم به تنش های خشکی را می توان با سایر رهیافت ها مانند بهبود حاصلخیزی خاک ، استقرار بهتر بوته ها و کنترل خوب علف های هرز توأم نمود.

در شرایط زراعت دیم ، زمان کاشت به موقع و مدیریت حاصلخیزی خاک اهمیت بیشتری دارند. حفظ حاصلخیزی خاک می تواند پایداری تولید را بهبود ببخشد.

حفظ پوشش مواد گیاهی روی سطح خاک که اغلب به عنوان شخم حفاظتی شناخته می شود، بهترین نمونه از فن آوری کاهش جریان آب باران روی سطح زمین می باشد.

و با این روش آب بیشتری برای گیاهان زراعی تامین می شود و فرسایش آبی خاک زراعی کاهش می یابد.

کاربرد روش خاک ورزی حفاظتی چند مانع دارد و این موانع شامل نیاز به سرمایه گذاری ، تامین ماشین آلات جدید خاک ورزی و بذر کاری و کاربرد علفکش ها جهت کنترل علف های هرز برای حفظ بقایای گیاهان زراعی و علوفه ای می باشد. اغلب نسبت به کاهش خاک ورزی مقاومت فرهنگی وجود دارد. بهر حال ، فواید آن بقدری زیاد می باشد که انجام تحقیقات دریافتن روش هایی پیرامون رفع این موانع از اولویت زیادی برخوردار ست.

خسارت وارده به سیستم ریشه گیاهان زراعی در اثر حمله نماتدها و بیماریهای خاکزی در اراضی مناطق خشک مخصوصا" در شرایط تک کشتی مستمر غلات شدید می باشد.

راهکار مهم دیگر جهت کاهش خسارت این عوامل زیان آور به سیستم ریشه کشت گیاهان زراعی غیر میزبان مانند خردل یا کلزا می باشد. این تغییر سیستم کشت که پذیرش آن برای کشاورزان مشکل بود در استرالیا جنوبی بسیار موفقیت آمیز بوده است. و انجام تحقیق مشابه جهت یافتن تناوب زراعی مناسب در کشورهای در حال توسعه بسیار خوب است.

در کشورهای در حال توسعه ، دام ها معمولا" بخشی از سیستم های کشاورزی دیم هستند و دام ها به مدت چند هفته از گیاهان زراعی ، ضایعات گیاهان زراعی ، کاه و کلش گیاهان زراعی ، آیش های پر علف و مرتع حاشیه مزارع مجاور تغذیه می کنند. لی فارمینگ ( همانند استرالیا ) وجود ندارد و تعداد کمی مرتع برای این منظور وجود دارد.

دام ها همیشه در آغل بسر می برند. کود حیوانی آنها برای چرخه عناصر غذایی خاک مهم است. اما بجز در مزارع نزدیک به آغل ها ، این کود حیوانی کافی و کار آمد نیست.

در مناطق خشک از دام ها در آمد قابل توجهی بدست می آید و می توان در تحقیقات یافتن گیاهان علوفه ای لگومینوزه را جهت کشت دیم در اراضی خشک گنجاند. در شرایط کمبود عمومی آب برای اجرای کشت مخلوط گیاهان یکساله و درختان گاهی آزادی عمل وجود دارد و گاهی آزادی عمل وجود ندارد.

جمع آوری روان آب ها در مکان های محدود جهت آبیاری اراضی خشک در بسیاری از کشور های در حال توسعه مهم می باشد. هر چند رهیافت آبیاری تکمیلی می تواند راندمان مصرف آب در گیاهان دانه ای را افزایش دهد، اما برای استفاده از آب گران بندرت توجیه اقتصادی وجود دارد. بطور بدیهی با کشت گیاهان زراعی با ارزش نظیر تولید محصولات باغبانی خارج ازفصل در آمد بهتری بدست خواهد آمد.

پس از 10 سال بادام آبدانان به بار نشست

مدیر جهادکشاورزی شهرستان آبدانان گفت: بعد از سه سال انتظار بیش از ۱۰ هزارهکتار از مزارع زیرکشت محصول بادام در این شهرستان به بار نشست.

عباس پیری  اظهار کرد: کشت محصول بادام دیم در این شهرستان به صورت الگویی از اسفندماه سال ۷۸ آغاز شده بود که بعد از سه سال حمایت به بار نشست.

وی با بیان اینکه سطح زیرکشت این محصول در آبدانان بیش از ۲۰ هزار هکتار است، خاطرنشان کرد: بعد از سه سال حمایت از باغات دیم بادام تاکنون بیش از ۱۰ هزار هکتار از آن به بار نشسته است.

پیری با اشاره به بازدید مستمر کارشناسان و توصیه‌های لازم به کشاورزان بادام کار تصریح کرد: کار تأمین هزینه‌های چاله‌کنی، خرید نهال و تأمین آب به منظور آبیاری تکمیلی از جمله خدمات مدیریت کشاورزی به کشاورزان این شهرستان بوده است.

وی با بیان اینکه کشاورزی نقش مهمی در اقتصاد مردم این منطقه دارد، اضافه کرد: با توجه به پتانسیل و توانمندی‌هایي که دراین شهرستان است، اگر کشاورزان بیشتر مورد توجه و حمایت قرار بگیرند می‌توانند نقش بسزایی در تولید ملی و ایجاد اشتغال ایفا کنند.

مدیر جهادکشاورزی آبدانان با اشاره به خشکسالی‌های پی درپی اضافه کرد: مهمترین مشکل باغدارن این شهرستان وعلت کاهش محصول آنها خشکسالی ومخصوصا گرد وغبار پی در پی است.

منبع:پایگاه خبری آبدانان نیوز

ماش

ماش گیاهی علفی، دارای ساقه زاویه‌دار به ارتفاع ۴۰ تا ۷۰ سانتیمتر و برگ‌های منتهی به پیچک مرکب از ۴ تا ۷ زوج برگچه است. گاهی به علت داشتن پیچک از گیاهان مجاور خود بالا می‌رود و گل‌هایی زیبا به رنگ بنفش یا ارغوانی دارد.

این گیاه از تیرهٔ باقلائیان (Fabaceae)، راستهٔ باقلاسانان (Fabales) است.

میوه ماش باریک و دراز و قهوه‌ای رنگ است و دانه‌های کوچک کروی به رنگ خاکستری، قهوه‌ای یا سبز در آن جای دارد.

خواص ماش

ماش، یکی از موادغذایی است که در گروه حبوبات جای می‌گیرد. همان‌طور که می‌دانید، در برنامه غذایی روزانه، حبوبات مهم‌ترین منبع تامین پروتئین گیاهی هستند و ماش نیز ارزش تغذیه‌ای بسیار بالایی دارد و در اکثر جوامع منبع عمده تامین پروتئین به ویژه برای گیاه‌خواران است....

ماش ویژگی‌های متفاوتی دارد و یکی از مواد غذایی‌ای‌ است که تقریبا از نظر مواد مغذی متعادل به شمار می‌رود.

ولی وجود برخی از مواد مغذی در آن، ویژگی خاصی را به این ماده ‌غذایی می‌دهد. از جمله اینكه میزان اسیدفولیک آن بسیار بالاست بنابراین خوردن ماش برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌-عروقی بسیار مفید است.

پتاسیم ماش نیز فراوان است؛ پس مصرفش به افرادی که مبتلا به پرفشاری خون هستند، توصیه می‌شود. ماش از نظر منگنز و سلنیوم که خاصیت آنتی‌اكسیدانی دارند نیز غنی است و خوردن آن موجب پیشگیری از بیماری‌های مزمن می‌شود.

از سوی دیگر، این ماده غذایی کاهش‌دهنده قند و چربی خون است و مطالعات انجام شده از سوی انجمن دیابت آمریكا نشان داده که ماش برای درمان اسهال نیز مفید است؛

ضمن اینکه زودهضم هم هست و از آنجا که ماده غذایی متعادلی است، مصرفش به دیابتی‌ها هم توصیه می‌شود. البته بهتر است كه این ماده غذایی به صورت جوانه مصرف ‌شود.

یادتان باشد كه استفاده از آن به این شكل خواص ماش را چند برابر می‌كند زیرا فرآیند جوانه زدن باعث می‌شود همه مواد مغذی به‌خصوص آهن در دسترس افزایش یابد پس برای مبتلایان به کم‌خونی بسیار مفید است.

مصرف ماش هیچ‌گونه ممنوعیتی برای هیچ‌کس ندارد اما کسانی که اسیداوریک یا نقرس دارند، باید موادغذایی پروتئین داری را که پورین گیاهی دارند،‌محدود کنند. البته ترکیبات پورینی در ماش نسبتا کم است و لازم نیست این افراد نیز ماش را از برنامه غذایی خود کاملا حذف کنند؛ بلكه تنها محدودیت به خرج دادن در مصرف آن كفایت می‌كند.

کشاورزی اولیه

کشاورزی اولیه، به تدریج از جوامع جمع آوری کننده غذا، که ساختار منظمی نداشتند، توسعه یافته است. جمع کنندگان میوه، سبزیجات و بذرها و از جمله غلّات را جمع آوری کرده و برای مصرف به میان قبیله می آوردند. شاید بعضی از بذرها در محل های مناسب به زمین می افتاد و رشد می کرد. به مرور زمان، انسان ها آموختند که بذر گیاهان را بکارند. تلاش برای تولید غذا، ابتدا به آهستگی پیش می رفت و شاید فقط درصد کمی از منبع غذایی از بذرها به دست می آمد، اما به تدریج این درصد افزایش یافت. از گیاهان کشت شده اولیه، هیچ گونه مراقبتی به عمل نمی آمد یا مراقبت بسیار اندک بود و کشاورز اولیه، پس از چند ماه یا یکسال برای برداشت و جمع آوری آنچه باقی مانده بود، باز می گشت، در حالی که حشرات، پرندگان و پستانداران، قسمتی از محصولات را از بین برده بودند.

آب مهم ترین عامل کشاورزی

آب، یکی از مهم ترین عوامل تولید در کشاورزی، و آبیاری، یکی از مسایل مهم و اساسی در برنامه ریزی اقتصادی روستایی است. وجود آب، خود باعث گرد آمدن انسان ها در مکانی و شاید در بیشتر موارد، علت پدیدآیی روستاها و آبادانی در کشور بوده است. در کشوری مانند ایران، بارندگی کافی نیست و باید از منابع آب زمینی و زیر زمینی، حداکثر استفاده را نمود و از هدر رفتن آب جلوگیری به عمل آورد؛ یعنی تاحد توان، از خروج آب شیرین به خارج از مرزهای جغرافیایی کشور، سرازیر شدن آن به آب شور دریاها یا نفوذش در کویرها قبل از استفاده، جلوگیری کرد. ترویج فرهنگ استفاده صحیح از آب در میان عموم مردم و به ویژه قشر کشاورز و جلوگیری از هدر رفتن آب رودخانه ها به فاضلاب ها، می تواند نقش مهمی در بهبود امر کشاورزی ایفا کند.

نقش ماشین در کشاورزی

استفاده از ماشین در کشاورزی، باید به گونه ای باشد که امکانات ما را وسعت داده، در خدمت انسان و انسانیت بوده و برای رفاه عمومی به کار رود؛ نه اینکه امکانات گذشته را نابود کند. ماشین باید در خدمت تکامل فرهنگ، امکانات، و دانش و بینش های گذشته باشد و نه در راه نابودی آنها. برای توسعه اقتصاد کشاورزی، باید تمام تجارب محلی را به شمار آورد و از آنها در راه اهداف خود استفاده معقول نمود. پروژه توسعه اقتصاد کشاورزی هر مملکتی، باید بر پایه حفظ میراث تاریخی و امکاناتی استوار باشد که اهالی آن از گذشتگان خود به ارث برده اند.

توسعه کشاورزی

بخش کشاورزی به دلیل آنکه کمتر از دیگر بخش ها از شرایط جهانی آسیب پذیر است، همچنین به دلیل نقشی که در تولید مواد غذایی دارد، به تحولات متناسب و ویژه نیازمند است. این بخش که تأمین کننده مواد غذایی و برخی از مواد اولیه صنایع کشور است، یک بخش مهم و حیاتی در مجموعه بخش های اقتصادی به شمار می آید. رسالت سنگین این بخش، با توجه به ازدیاد جمعیت و اهداف رشد و توسعه اقتصادی، حرکت به سمت خودکفایی در محصولات کشاورزی و بی نیازی از واردات خواهد بود.

بدینوسیله مختصر گزارشی از ارائه مشکلات و راهکارها و پیشنهادات مرکز جهاد کشاورزی مورموری در راستای آب و خاک با توجه به پتانسیل های موجود در حوزه آب و خاک مورموری جهت ارائه به شورای اداری شهرستان آبدانان  که با حضور دکتر احمدی نماینده محترم شهرستانهای  آبدانان،دهلران،دره شهر برگزار گردید.توسط مهندس آذین بخش مسئول جهاد کشاورزی مورموری تنظیم شده است.

آب و خاک:

وقوع خشکسالی های پی در پی در سالهای اخیر در شهرتان آبدانان و بخصوص در شهر مورموری کشاورزان این منطقه را دچار خسارت جبران ناپذیری نموده و باعث گردیده افکار و روش های دیم کاری را از ذهن خود پاک نمایند و به فکر آبی کردن اراضی خود با روش های نوین آبیاری باشند که اهدافی به شرح ذیل به دنبال دارد:1-بکار گیری آبهای سطحی منطقه2-تبدیل اراضی دیم به آبی3-افزایش سطح زیر کشت آبی منطقه4-افزایش درآمد و سود دهی کشاورزان5-جلوگیری از هدر رفتن آبهای سطحی منطقه6-اشتغال زایی مسقیم و غیر مستقیم7-بکار گیری سرمایه در مناطق محروم8-افزایش عملکرد در واحد سطح.اکنون با یاری خداوند متعال و همکاری های زارعین محترم و مساعدت های بی دریغ دولت جمهوری اسلامی ایران و وزارت جهاد کشاورزی بخشی از اراضی دشت مولاب(514 هکتار) به سیستم آبیاری بارانی کلاسیک ثابت مجهز گردیده و از آنجا که استفاده بهتر و بهره برداری مناسب از هر طرحی به داشتن اطلاعات از آن طرح بستگی دارد.

مشکلات وظرفیت ها:

1)با توجه به طراحی بیش از 7000 هکتار از اراضی مستعد واقع در روستاهای هلیوه،سیاهگل،اب انار جهت آبی نمودن اراضی مذکور که با گذشت چندین سال از گذشت مطالعات آن هنوز عملی نشده است.

2)با توجه به وجود رودخانه های دائمی همانند رودخانه تلزی،سیاه گاو که در سالهای ترسالی و بارندگیهای نرمال و با وجود گذر این دو رودخانه در اراضی بخش کلات مورموری که به دویرج منتهی خواهد شد  که می توان به راحتی با احداث سد یا ایستگاههای پمپاژ به راحتی بالغ بر 4000هکتار از اراضی کشاورزان بومی با مالکیت محرز و از همه مهم تر بافت خاک مناسب که می تواند بستر خوبی برای کاشت محصولاتی مناسب باشد آبیاری نمود.

3)اراضی مستعد واقع در منطقه پنجبرار و مر مورموری که جمیعا" 500هکتار آنها با وجود کانالهای آبرسانی منطقه بطور سنتی آبیاری شده اند بخاطر استفاده بهینه از آب و جلوگیری از هدر رفتن نعمت الهی به روش مکانیزه و آبیاری تحت فشار تبدیل نماییم.

4)با توجه به وجود چشمه های دائمی و با داشتن دبی آب مناسب برای آبیاری مانند هفت چشمه در بالا دست مورموری که با احداث آب بند یا سد خاکی می توان مقداری از اراضی دیم را آبیاری نماییم که تابحال هیچ گونه بهره برداری از آنها انجام نگرفته است.

5) واما پروژه عظیم مولاب با وجود مزایای بیش از حد آن اما در اجرای آن خالی از مشکل و مشکلاتی که گریبانگیر بهره برداران حوزه اجرایی این پروژه می باشند، نیست.این پروژه در قالب 11 فاز عمرانی (200 هکتاری) که جمعا" به میزان 2200 هکتار مطالعات آن در سنوات گذشته انجام گرفته است و با وجود به بهره برداری رساندن فازهای 1 و 2 و شروع فازهای 3 و4 اما هنوز کشاورزانی که دارای سند مالکیت محرز و بومی بودن انها وتهیدست  بودن این کشاورزان در حاشیه این طرح که در درون و  در قالب این پروژه طراحی نشده اند که هر روز شاهد کشمکش های و خواسته های بحق این کشاورزان خواهیم بود که می طلبد توسط متولیان امور آب این مهم را مرتفع نمایند.و در ادامه فازهای 5،6،7،8این پروژه بدلیل عدم مالکیت مناسب مشاع بودن این اراضی و از طرفی ساکن بودن آنها در استان لرستان می تواند باعث اختلال در ادامه این روند شود که با جایگزین نمودن اراضی فوق الذکر (اراضی حاشیه فازهای 4،3،2،1) اقدام نمودو از همین حالا چاره اندیشی شود.

6)استفاده از عقبه آب سد کرخه که شعار همیشگی دولت و از مصوبات سفر ریاست محترم جمهور بود که بیش از 15000 هکتار از اراضی مستعد بالادست این طرح  که مشمول آبیاری گردد که متاسفانه تاکنون هیچ اقدام مناسبی در این رابطه انجام نگرفته است.

7)داشتن ایستگاههای غیرفعالی که قبلا به دلیل عدم استفاده صحیح از آنها رو به زوال خواهند رفت و در حال حاضر هیچ گونه بهره رداری اصولی از آنها انجام نمی گیرد مانند ایستگاه پمپاژ 400 هکتاری حاج احمدعزیزی خادم در منطقه طاق اکبر و گاومولان و همچنین اراضی آقای بختیار دارابیان به وسعت 100 هکتار در منطقه آب انار

8) با توجه به موجود بودن بیش از 5000 هکتار از اراضی ملی مستعد در این منطقه و از طرفی داشتن افراد واجد شرایط مانند فارغ التحصیلان بیکار افراد کم زمین که با واگذاری توسط هیئت واگذاری و امور اراضی استان در جهت احیای این اراضی گام بلندی در خدمات رسانی به جامعه کشاورزی خواهد بود.

حکایت کشاورز دانا

یکی از کشاورزان منطقه ای، همیشه در مسابقه‌ها، جایزه بهترین غله را بدست می‌آورد و بعنوان کشاورز نمونه شناخته شده بود.رقبا و همکارانش، علاقه‌مند شدند راز موفقیتش را بدانند. بهمین دلیل، او را زیر نظر گرفتند و مراقب کارهایش بودند. پس از مدتی جستجو، سرانجام با نکته‌ عجیب و جالبی روبرو شدند.

این کشاورز پس از هر نوبت کِشت، بهترین بذرهایش را به همسایگانش می‌داد و آنان را از این نظر تأمین می‌کرد. بنابراین، همسایگان او می‌بایست برنده‌ مسابقه‌ها می‌شدند نه خود او! کنجکاویشان بیش‌تر شد و کوشش علاقه‌مندان به کشف این موضوع که با تعجب و تحیر نیز آمیخته شده بود، به جایی نرسید. سرانجام، تصمیم گرفتند ماجرا را از خود او بپرسند و پرده از این راز عجیب بردارند.

کشاورز هوشیار و دانا، در پاسخ به پرسش همکارانش گفت: «چون جریان باد، ذرات بارورکننده غلات را از یک مزرعه به مزرعه‌ دیگر می‌برد، من بهترین بذرهایم را به همسایگان می‌دادم تا باد، ذرات بارورکننده نامرغوب را از مزرعه‌های آنان به زمین من نیاورد و کیفیت محصول‌های مرا خراب نکند!»

 همین تشخیص درست و صحیح کشاورز، توفیق کامیابی در مسابقه‌های بهترین غله را برایش به ارمغان می‌آورد.

“گاهی اوقات لازم است با کمک به رقبا و ارتقاء کیفیت و سطح آنها، کاری کنیم که از تأثیرات منفی آنها در امان باشیم”.

کشاورز

از دوردست، آوای خروسی به گوش می رسد که انسان های سحرخیز را به فعالیت فرامی خواند. پهنه آسمان با سپیده صبح درمی آمیزد و کشاورز، بیل بر دوش می نهد و با گام هایی استوار، چشمانی درخشان و لبانی خندان، پای در راه می نهد و به سوی مزرعه گام بر می دارد. او زمین را می شناسد و پیوندی ناگسستنی با آن دارد. گندم های زرد و رقصان در باد، از دور سلامش می دهند و با شادی با هر وزش نسیم صبح گاهی، این سو و آن سو می روند. نوای خوش رود در گوش جانش می نشیند و شوق و شور را برایش به ارمغان می آورد. هر صبح و هر بامداد، زمزمه «یا سُبّوح و یا قُدّوس» گندم زارها را می شنود و عشق را در کالبد جهان جاری می بیند، و آن گاه است که شور زندگی، او را به ترنّم وامی دارد و با هر قدمش، زمزمه «لبیک اللهم لبیک» از میان دو لبش جاری می شود.

زمین، مادر انسان

زمین، مادر انسان است. آدمی از آن آفریده شده و به همان باز می گردد. در این میان، کشاورزی و زراعت، خود هدیه گونه ای است از زمین به انسان تا به وسیله آن، بشر قدرت زندگی داشته باشد و بتواند به کمال مطلوب برسد. اما گاه انسان از اهمیت کشاورزی در زندگی خود غافل است و بیشترِ توجه خود راصرف صنعت می کند. بدین جهت، اسلام شدیدترین تأکید را در مورد کشاورزی نموده است؛ زیرا پیشرفت کشاورزی، پایه مهمی در استقلال اقتصادی و بلکه سیاسی جامعه خواهد بود ونیز کشاورزی، نان و غذای مورد نیاز روزانه مردم را که از صنعت به دست نمی آید، آماده می سازد.

 کشاورزی در قرآن

قرآن مجید بشر را از چهارده قرن پیش، به اهمیت و ارزش منابع در زندگی انسان، و از جمله کشاورزی توجه داده است. خداوند در آیات مختلف، انسان ها را به کشاورزی تشویق، و کسانی را که هر گونه فسادی در این کار مقدس ایجاد می کنند، سرزنش نموده است. این کلام آسمانی جاودانه، هر آنچه را در مورد کشت و کشاورزی می باشد ذکر می کند و برای نخستین بار، از نقش جریان بادها و اقسام ابرها در کشاورزی سخن به میان می آورد. به عبارتی، قرآن اول کسی است که به اطلاعات هواشناسی و تغییرات جوّی که رابطه نزدیکی با کشاورزی دارد، توجه نموده است. گرچه هدف قرآن از بیان این مطالب، در درجه اول همانا بیدار کردن اندیشه انسان و توجه دادن آن به توحید و صفات الهی و بیدار ساختن وجدان انسانی است، اما تفکر عمیق در این آیات، می تواند ما را در بهبود امر کشاورزی یاری دهد.

درس های خداشناسی از کشاورزی

نگاهی عمیق و موشکافانه به کشاورزی، نکته ها و درس های زیادی در زمینه خداشناسی به ما می آموزد. انسان با اندیشه در رویش گیاه، پی می برد خدایی که بیابان مرده را لباس سبز می پوشاند، می تواند انسان را دوباره زنده کند. وقتی به طبیعت می نگریم، آن را سرشار از امید می یابیم. ساقه سبزی که در سخت ترین زمین ها سر از خاک برمی آورد، درس امید به انسان می دهد که باید مقاومت کرد و با دشواری ها جنگید و پیوسته در انتظار امداد الهی بود. طبیعت، سکون ندارد. انسان باید از طبیعت درس تلاش بیاموزد و از تنبلی بپرهیزد. باید برای جلب روزی حلال تلاش کند. توکل، از عناصر برجسته نظام طبیعت است. درختان، بذر به باد می سپارند و گرده به حشرات. هوشیاران از این حقایق، درس توکل می آموزند و در می یابند که پس از تلاش، باید دل به خدا سپرد، توکل پیشه کرد و با طبیعت هماهنگ شد. این درس ها برای همه گروه های جامعه، به ویژه کشاورزان ضروری است.

ارزش کشاورزی و تشویق به آن

کشاورزی، شغل مقدسی است که پیامبران الهی از پیشگامان آن بوده اند. توجه ویژه امامان معصوم علیهم السلام به این امر مقدس و اشتغال برخی از این بزرگواران به آن، نشانه اهمیت و ارزش فراوان آن دردین مبین اسلام است. امام صادق علیه السلام می فرماید: «کشاورزان، گنج داران مردم اند و حلالی را می کارند که خداوند عز و جل آن را از زمین رویانده و خارج نموده و رشد می دهد و اینان روز رستاخیز، بهترین مقامات را از میان دیگران دارند و از همه مقرب ترند و نامشان به مبارک برده خواهد شد». امام باقر علیه السلام نیز می فرماید: «بهترین اعمال آن است که برزگری بذری بکارد و سپس هر انسان نیک و فاسدی از آن بخورد. پس اگر نیکوکار از آن بخورد، بر تو طلب مغفرت می کند و اگر فاجر و بدکار از آن استفاده کند، نفرین می شود و پرندگان و چهارپایان هم از آن می خورند».

کشاورزی در خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله

کشاورزی، یکی از پایه های اساسی زندگی عمومی است که اسلام به آن اهمیت فراوان داده و مردم را به آن تشویق کرده است. پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله شخصا درخت خرمارا غرس می کرد. هم چنین علی علیه السلام و فرزندانش به شغل کشاورزی بسیار علاقه مند بودند و خود زراعت می کردند تا به مسلمان ها بفهمانند که زندگی آنها، به کار و تولید وابسته است. امام علی علیه السلام در عهد نامه تاریخی خود به مالک اشتر می فرماید: «لازم است به آباد کردن زمین از گرفتن خراج بیشتر اهمیت بدهی؛ زیرا خراج گرفتن، در سایه عمران و آبادی میسر است و کسی که بدون ایجاد عمران و آبادی، از ملت تقاضای خراج کند، وسیله خرابی کشور و بیچارگی ملت را فراهم ساخته است».

پیشرفت در کشاورزی به مدد احکام اسلام

پیامبر بزرگ اسلام در کلامی جاودانه می فرماید: «بار خدایا، به نان ما برکت عنایت فرموده و فاصله ای میان ما و آن مینداز که اگر نان برای تأمین قدرت جسمی نباشد، نه نماز خوانده می شود و نه روزه گرفته می شود و نه توانسته ایم واجبات الهی را انجام دهیم». رهبران بزرگوار اسلام نه تنها با تأکیدات لفظی، که در عمل نیز اهمیت این امر حیاتی را نشان داده اند.

.